Steensma & De Vries op Gender: A Wider Lens
In aflevering 66 — onderdeel van de Pioneers Series — komen de Nederlandse onderzoekers achter het zogeheten Dutch Protocol voor het eerst in een internationale, niet-affirmatieve podcast aan het woord. Stella O'Malley en Sasha Ayad ondervragen hen over de oorspronkelijke studies, de selectie van deelnemers, de uitvallers en de internationale doorwerking van hun model.
De gasten
- Thomas D. Steensma, Ph.D. — gezondheidspsycholoog en principal investigator van het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie aan Amsterdam UMC; lid van de DSM-5 herzieningswerkgroep en betrokken bij de WPATH Standards of Care.
- Annelou de Vries, M.D. — kinder- en jeugdpsychiater, afdelingshoofd van het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie aan Amsterdam UMC; president-elect van EPATH.
Wat ter sprake komt
De aflevering loopt langs de oorspronkelijke Nederlandse studies van 2011 en 2014 — de twee publicaties waarop het wereldwijde adolescent-puberteitsremmer-protocol rust. O'Malley en Ayad stellen vragen die in Nederland zelden worden gesteld: hoe werd geselecteerd, wie viel af, wat is er gebeurd met de vijftien deelnemers die de uiteindelijke studie niet haalden, hoe werd de uitkomst gemeten, en waarom is de symptoomdaling die in Amsterdam werd gevonden in Finland (Kaltiala) en het VK (Cass) niet repliceerbaar gebleken?
Het Amsterdamse standpunt in 2022
Steensma en De Vries verdedigen in de aflevering hun oorspronkelijke methodologie en distantiëren zich van de Amerikaanse "rapid-affirmation" praktijk. Volgens hen verschilt het Amsterdamse model — met uitvoerige psychodiagnostische evaluatie, lange wachttijden en strikte inclusiecriteria — fundamenteel van hoe puberteitsremmers in de VS worden voorgeschreven. Critici, waaronder Hilary Cass, Riittakerttu Kaltiala en de Britse High Court, hebben dat onderscheid sindsdien grotendeels weerlegd: ook de Amsterdamse zorgvuldigheid leverde geen openbaar gereproduceerd uitkomstvoordeel op.
Waarom deze aflevering belangrijk is
- Het is een van de zeldzame Engelstalige interviews waarin de Amsterdamse onderzoekers zelf over hun methodologie spreken.
- De hosts confronteren hen direct met de demografische verschuiving (overgrote meerderheid adolescente meisjes, late onset) die in het oorspronkelijke Dutch Protocol-cohort niet voorkwam.
- De aflevering vormt de feitelijke basis voor de internationale kritiek die in de Cass Review (2024) zijn definitieve vorm kreeg.